Hiện tượng rolling shutter có thể khiến chủ thể chuyển động nhanh bị méo hoặc nghiêng khi chụp ảnh thể thao. Tìm hiểu nguyên nhân và cách hạn chế lỗi này.
Tác động đến hình ảnh chủ thể
Khi chụp ảnh những vật thể đang chuyển động nhanh, hiện tượng rolling shutter có thể khiến hình ảnh bị biến dạng hoặc méo mó do cách cảm biến máy ảnh ghi lại chuyển động. Dưới đây là những biểu hiện thường gặp của hiện tượng rolling shutter và cách nhận biết chúng.
Biến dạng vật thể di chuyển tốc độ cao
Khi chụp một vật thể di chuyển rất nhanh, hiện tượng rolling shutter có thể khiến hình dáng của nó trong ảnh không còn giống như thực tế. Vật thể có thể trông bị kéo dài, nghiêng hoặc cong queo một cách bất thường. Hiện tượng rolling shutter xảy ra vì máy ảnh ghi lại từng dòng điểm ảnh theo thứ tự, và trong khoảng thời gian đó, vật thể đã di chuyển sang vị trí khác. Kết quả là bức ảnh không phản ánh đúng hình dáng thật của vật thể tại một khoảnh khắc duy nhất. Điều này thường thấy khi chụp xe đua, tàu hỏa hoặc các vật thể chuyển động cực nhanh dưới tác động của hiện tượng rolling shutter.
Méo mó gậy golf, vợt tennis hoặc quả bóng
Khi chụp cảnh chơi thể thao như golf hay tennis, bạn có thể thấy cây gậy hoặc cây vợt bị cong một cách kỳ lạ, dù thực tế chúng hoàn toàn thẳng. Quả bóng cũng có thể trông bị bẹp hoặc kéo dài thay vì tròn trịa. Nguyên nhân là do vật thể di chuyển quá nhanh trong lúc máy ảnh đang ghi hình, khiến hình dạng bị bóp méo. Hiện tượng này đặc biệt rõ khi chụp bằng máy ảnh có cảm biến ghi hình theo kiểu cuốn (rolling shutter). Để giảm thiểu, bạn có thể dùng tốc độ màn trập nhanh hơn hoặc chọn máy ảnh có cảm biến global shutter.
Cánh quạt và bánh xe bị cong bất thường
Khi chụp cánh quạt đang quay hoặc bánh xe đang lăn, bạn có thể thấy chúng bị cong vênh hoặc biến dạng thành hình dạng không giống thực tế. Cánh quạt có thể trông như bị uốn cong, còn bánh xe có thể trông không còn tròn nữa. Đây cũng là hệ quả của việc vật thể quay quá nhanh trong khi máy ảnh ghi lại từng phần của hình ảnh theo trình tự. Hiện tượng rolling shutter thường gặp khi chụp quạt gió, bánh xe đạp hoặc bánh xe ô tô đang chạy. Để khắc phục, bạn có thể tăng tốc độ màn trập hoặc sử dụng chế độ chụp phù hợp để giảm hiệu ứng biến dạng.
Nguyên nhân phát sinh khi thao tác
Hiện tượng rolling shutter không phải lúc nào cũng xuất hiện, nhưng khi xảy ra thường đến từ hai nguyên nhân chính trong quá trình thao tác. Dưới đây là giải thích đơn giản về từng nguyên nhân.
Tốc độ quét sensor chậm hơn chuyển động
Cảm biến máy ảnh không ghi lại toàn bộ khung hình cùng một lúc, mà quét từ trên xuống dưới theo từng dòng. Khi vật thể di chuyển nhanh hơn tốc độ quét của cảm biến, vị trí của vật thể đã thay đổi trong lúc cảm biến vẫn đang ghi hình. Điều này khiến hình ảnh bị biến dạng, kéo dài hoặc cong vênh. Tốc độ quét càng chậm so với chuyển động thì hiện tượng rolling shutter càng rõ rệt.
Lắc máy quá nhanh khi đuổi theo chủ thể
Khi bạn lia máy quá nhanh để theo kịp chủ thể đang di chuyển, bản thân máy ảnh cũng đang chuyển động trong lúc cảm biến ghi hình. Sự rung lắc hoặc lia máy nhanh kết hợp với tốc độ quét chậm của cảm biến sẽ làm cho khung hình bị nghiêng, méo hoặc các đường thẳng bị cong. Đây là nguyên nhân phổ biến khi chụp thể thao hoặc chụp động vật đang chạy nhanh. Để hạn chế, hãy giữ máy ổn định hơn, sử dụng chân máy hoặc tăng tốc độ màn trập khi có thể.
Cách xử lý triệt để trên máy
Hiện tượng rolling shutter có thể được xử lý ngay trên máy ảnh nếu bạn biết cách điều chỉnh và lựa chọn thiết bị phù hợp. Dưới đây là hai cách đơn giản và hiệu quả.
Chuyển sang chụp màn cửa cơ học
Một số máy ảnh cho phép bạn chuyển từ chế độ chụp điện tử sang chụp bằng màn cửa cơ học. Màn cửa cơ học mở và đóng toàn bộ khung hình cùng lúc, thay vì quét từng dòng như cảm biến điện tử. Nhờ đó, hiện tượng rolling shutter được loại bỏ gần như hoàn toàn, đặc biệt khi chụp vật thể chuyển động nhanh. Cách này đặc biệt hữu ích khi chụp thể thao, chụp xe cộ hoặc bất kỳ tình huống nào có chuyển động tốc độ cao. Bạn chỉ cần vào cài đặt máy ảnh và chọn chế độ màn trập cơ học thay vì điện tử.
Dùng máy ảnh có tốc độ quét cực nhanh
Nếu bạn thường xuyên chụp chuyển động nhanh, hãy cân nhắc đầu tư vào máy ảnh có cảm biến với tốc độ quét cực nhanh hoặc cảm biến global shutter. Những dòng máy này ghi lại toàn bộ khung hình cùng một lúc, loại bỏ hoàn toàn hiện tượng rolling shutter. Tốc độ quét càng nhanh thì hiện tượng biến dạng càng ít xuất hiện, ngay cả khi chụp vật thể di chuyển với tốc độ cao. Đây là giải pháp lâu dài và hiệu quả nhất nếu bạn làm việc trong lĩnh vực nhiếp ảnh thể thao hoặc chuyển động.
Mẹo chụp thực tế tại sân
Khi chụp ảnh chuyển động tại sân, có những mẹo đơn giản giúp bạn hạn chế hiện tượng rolling shutter và có được những khung hình sắc nét hơn. Dưới đây là hai mẹo thực tế dễ áp dụng.
Đứng góc chéo thay vì đứng ngang người chạy
Thay vì đứng đối diện trực tiếp với hướng chuyển động của chủ thể, hãy di chuyển và đứng ở một góc chéo so với hướng họ đang di chuyển. Cách này giúp giảm tốc độ tương đối của chủ thể so với ống kính, từ đó hạn chế hiện tượng rolling shutter. Đồng thời, góc chéo cũng tạo ra bố cục ấn tượng hơn và làm nổi bật chuyển động của chủ thể. Đây là mẹo đơn giản nhưng hiệu quả, đặc biệt khi chụp thể thao hoặc chụp người đang chạy.
Giữ chắc tay máy hạn chế rung lắc
Khi chụp chuyển động, việc giữ máy ảnh chắc chắn là rất quan trọng để tránh rung lắc làm hỏng bức ảnh. Hãy cầm máy bằng cả hai tay, ép nhẹ khuỷu tay vào sườn và giữ máy sát người để tăng độ ổn định. Nếu có thể, hãy sử dụng chân máy hoặc monopod để giảm rung lắc tối đa. Khi lia máy theo chủ thể, hãy xoay cả người thay vì chỉ xoay tay, giúp chuyển động mượt mà hơn. Giữ máy ổn định sẽ giúp bạn có được những khung hình sắc nét và giảm thiểu hiện tượng rolling shutter.
Hiện tượng rolling shutter có thể làm biến dạng hình ảnh khi chụp chuyển động nhanh, nhưng bạn hoàn toàn có thể hạn chế và xử lý nó bằng những cách đơn giản. Hãy chuyển sang chụp màn cửa cơ học, chọn máy ảnh có tốc độ quét nhanh, đứng góc chéo và giữ chắc tay máy khi tác nghiệp. Những mẹo nhỏ này sẽ giúp bạn có được những khung hình sắc nét và chân thực hơn. Theo dõi thêm Fanpage các bài viết cùng chủ đề khác để cập nhật thêm nhiều kỹ thuật chụp ảnh chuyển động chuyên sâu hơn.
